مقالات سایت

نقش رجب , نقش برجسته های نقش رجب

نقش رجب

نقش رجب

بر پهنه ی دیواره ها و صخره های نقاط مختلف این سرزمین ,نقش برجسته ها و نقوشی حک شده که همگی بازگو کننده تاریخ ایران پهناورند. یکی از مناطقی که در دل خود, نقوش بسیار جالبی را جای داده، نقش رجب مرودشت استان فارس می باشد. نقش رجب در دامنه شمالی کوه رحمت میباشد که یادگاری از شاهان دوره ساسانی است.

از پادشاهان ساسانی, نقش برجسته های بسیاری باقی مانده است . آن ها برای نمایش قدرت,  بزرگداشت مراسمی چون غلبه بر دشمن, تاجگذاری و … دستور نَقر ( کوبیدن و یا حک کردن ) این صحنه ها بر دل صخره ها را صادر می کردند تا همگان قدرت و مرتبه ی شهریاران ساسانی را بدانند و ببیند .

 

نقش برجسته های نقش رجب

نقش رجب داری 4 نقش برجسته است که هر کدوم داستانی را روایت میکند .

تاجگذاری اردشیر بابکان که نماد سلطنت را از مظهر اهورامزدا می‏گیرد ( ۲۳۹ – ۲۲۴ میلادی )

شاپور اول , Iran tourist attractions

نقش برجسته متعلق به اردشیر اول , در ضلع شرقی, از دیگر نقوش قدیمی تر است. پدر اردشیر در نبردی اردوان پنجم, شاه اشکانی را شکست داده و بر تخت شاهی می نشیند اما عمرش به او مهلت پادشاهی نداده و تاج و تخت به پسرش اردشیر اول می رسد.

در میانه این سنگ نگاره آنچه وجود دارد نشان دهنده آیین تاجگذاری بنیانگذار سلسله ساسانی و اعلام شاهنشاهی اردشیر پاپکان. این سنگ نگاره کعه پهنای آن چهار متر و نیم است هشت تن را نشان می دهد که شامل مرد و زن و کودک می باشد و آنچه که نشان می دهد از سوی موبدان موبد روحانی عالی مقام دوره ساسانی مظهر اهورامزدا یا حلقه پادشاهی و یا تاج شاهی به شاهنشاه تقدیم می شود. اما پشت سر شاه نیز دو نفر دیگر دیده می‌شوند یکی از آنان یک ملازم یا از همراهان درباری است و در حالی که مگس پرانی را بر بالای سر شاه نگاه داشته  پشت سر پادشاه قرار دارد و آن شخص دیگر یکی از بزرگان عالی مقام کشوری میباشد که با حالت و ادای احترام درست در پشت سر پادشاه ایستاده است.

 

تاجگذاری شاپور اول ( پسر و جانشین اردشیر بابکان )

در این مجلس مراسم تاجگذاری جانشین و فرزند اردشیر بابکان, شاپور اول,  به چشم می خورد. این نقش که یکی از شاهکارهای هنر حکاکی یا پیکرتراشی ساسانی است با تناسب و تعادل مناسبی نقش شده,  شاپور سوار بر اسبی قوی هیکل و آراسته می باشد و با دست راست خود حلقه شاهی را از اهورامزدای سوار براسب می ستاند.

لازم به توضیح است که مقابل نقش رجب محوطه گسترده ای وجود دارد که گویا زمانی در آن خانه‌هایی وجود داشته و نقطه آبادی بوده است. و نقش برجسته ای که وجود دارد گویای آن است که چشمه آبی در آن مکان وجود داشته و در حقیقت به نوعی تفریگاه زیبایی بوده که دو تن از پادشاهان ساسانی مراسم تاجگذاری خود را در آنجا به تصویر کشند و برای آیندگان از خود به یادگار گذارند.

 

شاپور اول پسر و جانشین اردشیر بابکان و همراهان

نقش رجب , نقش برجسته های نقش رجب

این سنگ نگاره در سمت شمالی نقش رجب قرار دارد باید گفت نقش رجب یک مکان و محوطه بسیار کوچک است و این اولین سنگ نگاره که 1.5 متر بالاتر از سطح زمین در قسمت شمالی محوطه قرار دارد که به نمایش شاپور ( دومین شاه ساسانی ) و درباریان اختصاص داده شده است. شاپور سوار بر اسبی قوی هیکل و آراسته شده؛ اسب طوری به نمایش درآمده که حس حرکت را به خوبی القا می کند.

پشت سر شاپور نه نفر از بزرگان کشور ایستاده اند. شاپور لباسی چین دار بلند به تن و  نیم چکمه ای ظریف با بندهایی بلند به پا کرده است , شاید افرادی که به دنبال شاه در حرکتند برای شرکت در مراسم تاج ستانی، مجلس شادی یا مراسم مهمی راهی شده اند.

در این سنگ نوشته آمده است: اهورامزدا ,  خداوندگار شاپور, شاهنشاه ایران , که چهر از ایزدان دارد فرزند بغ مزدا پرست خدایگان اردشیر شاه شاهان که چهر از ایزدان دارد نوه خدایگان بابک شاه.

 

کرتیر موبدان موبد و بزرگ روحانی عالی مقام دوره ساسانی

Kartie , کرتیر

در سمت چپ نقش برجسته ی اردشیر اول , نقشی کوچک وجود دارد که در زمان بهرام دوم ( ۲۷۶ – ۲۹۳م ) اضافه شده که کرتیر ( Kartie ) موبد ساسانی و کتیبه ای را نشان می دهد.

این سنگ نگاره که به نام کتیبه کرتیر نیز معروف گشته در نقش رجب وجود دارد. باید گفت کرتیر موبدان موبد و روحانی مقتدر و بانفوذ آیین زرتشت در دوره شاهنشاهی ساسانی بود که دوره پادشاهی شش تن از پادشاه ساسانی را به خود دیده است  و از زمان پادشاهی اردشیر بابکان تا نرسه زندگی کرد. میتوان گفت برای مدت یک سده این شخصیت دوره ساسانی همه کاره حکومت و پادشاهی این سرزمین بوده و اختیار تمام امور کشور را به دست داشت.

کرتیر را تاریخ نگاران مردی با تعصبات دینی خشک و سرسختی های غیرمعمول دانسته اند که برای به رسمیت شناختن آیین زرتشت به عنوان دین رسمی این سرزمین در آن دوره با تعصب از هیچ کوششی فرو گذار نکرده و تا پیروزی کامل از پای ننشست. مرد سالخورده ای که بدون ریش با کلاهی با سرش و پوشش رسمی آن دوره در نقش برجسته به چشم می خورد همان کرتیر معروف است که از او چهار نقش برجسته به جا مانده است.

پیشنهاد ما : تخت جمشید

سنگ نگاره کرتیر در نقش رستم

سنگ نگاره کرتیر در سرمشهد هشتاد کیلومتری کازرون

سنگ نگاره کرتیر در کعبه زرتشت

سنگ نگاره کرتیر در نقش رجب

برروی کتیبه این چنین نوشته شده:من از ايزدان اين را درخواست كردم كه اگر يك بار ايزدان من كرتير را در اين جهان زندگان جاي داده اند پس من را به ان سوي (دنيا ي مردگان )نيز عبور دهند و چهر ه بهشت و دوزخ را نمايند …

 

 

Iran Tourist Attractions