مقالات سایت

کعبه زرتشت

کعبه زرتشت

در سينه ی كوه رحمت دو مقبره از دو پادشاه هخانشی ( ارد شير دوم و ارد شير سوم ) مشاهده ميشود در امتداد همين دو مقبره آرامگاه ديگری قرار دارد كه نا تمام مانده است و متعلق به آخرين پادشاه هخامنشی داريوش سوم است. به جز آرامگاههای پادشاهان هخامنشی كه در كوه قرار گرفته , در فضای مقابل اين گورها بنايی به شكل مكعب با سنگهای تراشيده منظم وجود دارد كه به كعبه زرتشت معروف است .

طبق تحقیقات انجام شده کعبه زرتشت در هنگامه امپراتوری شكوهمند پارس ( در عصر پادشاهی داریوش بزرگ ) ساخته شده‌ است .این بنا فقط یک ورودی بالاتر از سطح زمین دارد كه با یك پلكان , دسترسی به آن ممكن می شود. تا سال ۱۳۱۶ شمسی , قسمت  پائینی بنا در زمین دفن شده بود و با آغاز کاوش های باستان‌شناسی بود که مشخص شد كه بنا در چهار سمت خود دارای سکوست .

کعبه زرتشت

 

در دیواره داخل این ساختمان , واژه ( کعبه ) ( در زمان ساسانیان ) , به خط پهلوی حکاکی شده‌ است و به نظر میرسد كه اعراب نیز واژه کعبه را از پارسی باستان گرفته اند .

همان طور که گفتیم کعبه زرتشت در پایین تر از سطح زمین قرار دارد و شامل راه پله ای است که به اتاقی کوچک منتهی میشود ,  در قسمت پائينی ديوارهای اين بنا كتيبه ای با سه زبان پهلوی ساسانی  پهلوی يارتی و يونانی وجود دارد که اصلی ترين موضوع كتيبه پيروزی شاپور اول در جنگ با والرين امپراتور روم است .

 

كعبه زرتشت و فرضیه های در مورد آن

در سالهای گذشته این گونه می پنداشتند كه ” كعبه زرتشت ” محل نگهداری اوستا و دیگر كتب مقدس ایران باستان بود , اما به تازگی فرضیه ای مطرح شد كه از دیگر فرضیه ها قوی تر است.

 

بخشی از کاربردهایی كه درباره این بنا حدس زده شده است :

  • آرامگاه همیشگی داریوش که بعدها از آن صرف نظر كردند .
  • جایگاه نگهداری اوستا و کتب دینی
  • جایگاه پرچم‌ های شاهی
  • جایگاه آتش مقدس ( آتشگاه )
  • آرامگاه موقت

 

کعبه زرتشت

نظریه جدید  در مورد  كاربرد كعبه زرتشت

طبق گفته کتاب نظام گاه شماری در چارطاقی های ایران از  آقای رضا مرادی غیاث آبادی بیشترین گمانه زنی كه در خصوص كاربرد ” كعبه زرتشت ” انجام میشد این بود كه این بنا ، محل نگهداری کتاب اوستا و اسناد حکومتی یا محل گنجینه دربار و یا آتشکده معبد بوده ‌است , اما طبق نظر رضا مرادی غیاث آبادی , این بنا با مقایسه با تمام بناهای گاه شماری ( تقویم ) آفتابی در سراسر جهان , پیشرفته ترین , دقیق ترین و بهترین بنای گاه شماری آفتابی جهان بوده است .

 

تمام بناهای گاه شماری آفتابی در جهان فقط می توانند روزهای خاصی از سال ( مانند روزهای سرفصل ) را مشخص کنند و حتی با سال خورشیدی هم تنظیم نیستند , اما این بنا با دقت و علمی که در ساخت آن اجرا شده , قادر است بسیاری از جزئیات روزهای مختلف سال و ماه ها را مشخص کند .زرتشتیان با استفاده از این بنا می توانستند بسیاری از مناسبت ها و جشن های سال را روز به روز دنبال کنند و از زمان دقیق آنها آگاه شوند . بسیاری از بناهای چارطاقی در سراسر کشور ( به تصور آتشکده ) یا به طور کامل تخریب شده و یا تغییر کاربری داده شده ‌است . ولی خوشبختانه تعدادی هم مانند چارطاقی ” نیاسر ” و چارطاقی ” تفرش ” , سالم مانده و برای ما و نسل های بعدی باقی مانده اند .

 
طبق این نظریه آقای رضا مرادی غیاث آبادی :  

این بنا , یک گاه شمار تمام سنگی ثابت در جهان است که به نظر می رسد سازندگان آن بر نکات علمیِ جغرافیایی , نجومی , سال کبیسه , انحراف کره زمین نسبت به مدار خورشید , تفاوت قطب مغناطیسی با قطب جغرافیایی ، مسیر گردش زمین به دور خورشید مسلط بودند تا بتوانند 500 سال پیش از زادروز مسیح ، چنین اثر دقیقی را ایجاد كنند .

 

با تشکر از آقای رضا مرادی غیاث آبادی ( پژوهشگر ایرانی )

Iran Tourist Attractions