مقالات سایت

دروازه قرآن شیراز

تنگه ی الله اکبر شمالی ترین جای دیدنی شیراز است که شاه راه ورودی شهر از سمت شمال میباشد. این تنگه در واقع دره ای است که رشته کوه شمالی شیراز را از وسط دو نیم کرده است. کوه رو به مغرب را «باباکوهی» و کو رو به مشرق را «چهل مقام» مینامند.

* در قدیم شیراز دارای 6دروازه بوده است .هم اکنون در شیراز دروازهای به جز دروازه قرآن وجود ندارد اما مردم شیراز هنوز به محل دروازه های قدیمی اشاره می کنند که عبارتند از : ‘دروازه قرآن,دروازه اصفهان, دروازه سعدی ,دروازه قصابخانه, دروازه کازرون ,دروازه شاه داعی الی اله’ در مدخل تنگ الله اکبر باردروازه ای روبروهستیم ,که به دروازه قرآن معروف شده است .این دروازه به دستور عضدالوله دیلمی ساخته شده وجه تسمیه آن بخاطر قرآنی است ,که به دستور امیر در آن قرارگرفته شده است .تا مسافرین به سلامت ازآن عبور کنند.این طاق به مرورزمان به خرابی رفت ,تااینکه درزمان کریم خان زند ازنوساخته شد وقرآن معروف به <<هفده من >> که منسوب به خط سلطان ابراهیم بن شاهرخ تیموری در اطاقک بالای آن گذاشته شد.این دروازه بانابخردی شهرداری شیراز به دستور رضاخان در سال 1316شمسی ویران شد وقرآنش به موزه پارس انتقال یافت .اما باردیگر این دروازه بابلندنظری یکی ازبازرگانان معروف شیراز بنام مرحوم حسین ایگار در سال 1328شمسی تجدید بنا گردید.این بنا در تاریخ 19/9/1375باشماره 1800در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است . دروازه قرآن در شمال شرقی شهر شیراز در تنگ الله اکبر میان کوه چهل مقام و کوه باباکوهی قرار دارد و در واقع در خروجی شیراز بسمت شهر مرودشت واقع شده‌است. این بنای تاریخی در کنار فلکه طاووسیه شیراز قرار دارد. دروازه قرآن در فاصله کمتر از ده متری مقبره خواجوی کرمانی و همچنین فاصله کمتر از پانصد متری باغ جهان نما و همچنین فاصله کمتر از هزار متری مقبره شاعر نامدار پارسی زبان حافظ شیرازی و باغ جهان نما قرار دارد.

دلیل نامگذاری تنگه به الله اکبر:

از دیر زمان، مسافرانی که راه دراز اصفهان به شیراز را در چندین شبانه روز به وسیله ی چهارپایان، با گذر از بیابان های ایزد خواست، دشت ها و کوه های آباده تا صحرای گسترده ی سعادت شهر، خرم بید، سوریان و سپس مرودشت، زرقان، و مسیر پر پیچ و خم باجگاه به امید رسیدن به شیراز می پیموده اند، هنگامی که آخرین پیچ کوه را پشت سر گذاشته، به ناگاه از بلندای جاده، چشمشان به شهر زیبای شیراز و باغ های سرسبز و گنبد های هزار رنگ آن می افتاده، شگفت زده شده و لب به ستایش گشوده و ناخود آگاه الله اکبر میگفته اند.

دروازه قرآن شیراز

پیشینه:

پیش از اسلام، راه ارتباطی جلگه ی شیراز به شمال فارس، از تنگه ی سعدی می گذشته است. ( تنگه ی سعدی در کنار کوه قلعه ی بندر است و هم اکنون آرامگاه و شهرک سعدی در آن قرار دارد‌)

پس از ورود اسلام به ایران٬ بنا بر دلایلی، تنگه ی سعدی کم کم از رونق افتاد و تنگه ی الله اکبر، شاهراه پیوند شیراز به شمال فارس شد.

ساخت و ساز در این تنگه در دوره های تاریخی زیر صورت گرفته است:

۱_دوره ی دیلمیان به ویژه در زمان «امیر عضدالدوله دیلمی»
۲_در روزگار صفویه به سال ۱۴۱۰ه.ق به همت «امام قلی خان»٬ فرمانروای وقت فارس
۳_در زمان «رضا شاه پهلوی» به سال ۱۳۱۰ خورشیدی
۴_ در سال ۱۳۶۵ خورشیدی توسط شهرداری شیراز که دره ی عمیق تنگه را پر کردند و بر سطح آن بلوار ساختند.
۵_ از سال ۱۳۷۰ تاکنون که ساخت و ساز اطراف دروازه تکمیل شده و از نظر زیبا سازی، نورپردازی و فضای سبز اقدامات اساسی انجام گرفته است.
در تنگ الله اکبر، چندین مکان دیدنی وجود دارد که عبارتند از:« دروازخ ی قرآن، آرامگاه خواجوی کرمانی، مشرقین، گهواره ی دید و…»

دروازه قرآن:

نمای کلی دروازه قرآن، نمادی از آرامگاه کورش کبیر است. مصالح بکار رفته در آن، سنگ و سیمان است که به شیوه ی سنتی ساخته شده و در سطوح شمالی و جنوبی آن اندکی کاشی کاری شده است.
دروازه قرآن دارای یک دهانه ی بزرگ در میان، و دو دهانه ی کوچک در دو سوی آن است. در دهانه ی غربی، راه پله ی ورودی به اتاق بالای دروازه قرار دارد. این اتاق، سه پنجره ی مشبک کاشی کاری شده در هر سمت دارد و قرآنی در آن نگهداری میشود. در دهانه ی شرقی، آرامگاه سازنده ی این دروازه، شادروان «ایگار» قرار دارد.

تاریخچه:

این دروازه در سال ۱۳۲۷ خورشیدی ساخته شده است. پیش از آن دروازه ای قدیمی وجود داشت که به فرمان امیر عضدالدوله دیلمی از سنگ و ساروج ساخته شده بود و قرآنی برای سلامت کاروانیان بر فراز آن گذارده بودند. تا سال ۱۳۱۵، کاروانها از زیر این دروازه رفت و آمد میکردند اما به دلیل افزایش روز افزون خودروهای موتوری، دهانه ی دروازه برای رفت و آمد آنها به ویژه کامیون ها تنگ و خطرناک بود. بنابراین شهرداری شیراز آن را با دینامیت ویران کرد تا جاده برای حرکت خودرو ها هموار شود.
هم چنین در آن هنگام قرآن هفده منی بالای دروازه را نیز به موزه ی پارس انتقال دادند‌. این قرآن در دو جلد به خط ثلث توسط خوش نویس مشهور دوره ی تیموری« سلطان ابراهیم» نوه ی « شاهرخ تیموری» نوشته شده است.

تخریب:

تخریب دروازه قران موجب نگرانی مردم شیراز شد، زیرا آنان از گذشته های دور به ویژه از روزگار زندیه، باور داشتند که از روزهای اول هر ماه قمری، از زیر دروازه بگذرند تا سلامتی یک ماهه ی خود را با توسل به قرآن بیمه کنند. به همین خاطر ۱۲ سال بعد یعنی در سال ۱۳۲۷ خورشیدی یکی از بازرگانان شیرازی به نام «حاج حسین ایگار» معروف به « اعتماد التجار» دروازه ی کنونی را ساخت و برای رفع نگرانی مردم قرآنی را بر فراز آن نهاد.
دروازه ی کنونی تا سال ۱۳۶۵ محل رفت و آمد خودروها بود. با افزایش رفت و آمد ها در همان سال دره ی عمیق تنگه را پر کرده و بولواری بزرگ و دو طرفه بر سطح آن ساختند که همچنان گذرگاه اصلی خودروهاست. دروازه قرآن به عنوان یکی از نمادهای کهن شیراز، آوازه ای جهانی دارد. در دهه ی پیش محوطه سازی شایانی برای زیباسازی آن انجام گرفته است. هم چنین میدانی بزرگ در جنوب دروازه ساخته شده که طاووس همیشه سبزی زیبایی آنرا دو چندان کرده است.

دیگر مکان های دیدنی شیراز : نارنجستان قوام  –  باغ دلگشاسعدی شیرازیحافظ شیرازیباغ عفیف آباد شیراز(گلشن)

Iran Tourist Attractions